Wat is de centenindex en wat verandert er concreet?

 

De centenindex is een tijdelijke maatregel van de regering-De Wever die de automatische indexering van hogere lonen beperkt. De logica is eenvoudig: het loondeel boven 4.000 euro bruto per maand wordt niet meer volledig geïndexeerd.

Concreet werkt dat zo:

• Op het loondeel tot 4.000 euro bruto geldt de normale indexering
• Op het loondeel boven 4.000 euro wordt de indexering beperkt tot maximaal 2% cumulatief
• De maatregel wordt twee keer toegepast: een eerste keer vanaf juni 2026, een tweede keer ten vroegste in 2028
• Variabele verloning, bonussen, overuren en maaltijdcheques tellen niet mee voor de berekening
• Bij deeltijdse medewerkers wordt het loon omgerekend naar een theoretisch voltijds equivalent

Voor PC 200 vindt de eerste toepassing plaats bij de loonuitbetaling van januari 2027.

 

Wat betekent dit concreet voor je loonbudget?

 

Neem een medewerker met een brutomaandloon van 6.000 euro en een verwachte indexering van 3,76%:

Zonder centenindex:

6.000 euro x 3,76% = 225,60 euro bruto per maand

 

Met centenindex:

• Op de eerste schijf (4.000 euro): 4.000 x 3,76% = 150,40 euro
• Op de tweede schijf (2.000 euro): 2.000 x maximaal 2% = 40 euro (want de centenindex begrenst het tot 2% op dat deel)
• Totaal: 190,40 euro bruto per maand

Het verschil is 35,20 euro per maand per medewerker. Over een volledig jaar en een team van meerdere kaderleden loopt dat snel op.

 

Let op: als werkgever moet je de helft van de besparing doorstorten aan de RSZ via een bijkomende werkgeversbijdrage. De nettobesparing op loonkost is dus beperkter dan die op het eerste gezicht lijkt.

 

Drie aandachtspunten voor je loonbudget 2027

 

1. Budgetteer twee scenario’s

Het definitieve indexeringspercentage voor PC 200 wordt pas eind december bekendgemaakt. Gebruik de prognose van 3,76% als werkbasis en budgetteer de volledige index als bovengrens. De centenindex-besparing boek je als meevaller, niet als zekerheid.

 

2. Reken per loonschijf, niet per medewerker

De centenindex werkt niet als één percentage op het volledige loon. Je berekent de indexering per schijf: het volle percentage op het deel tot 4.000 euro, het restpercentage op het deel daarboven. Wie dat als één berekening maakt, zit fout.

 

3. Bereid je communicatie voor

Dit is het aandachtspunt dat het meest wordt onderschat. Een medewerker met een loon van 5.000 euro ziet in januari minder indexering dan een collega met een loon van 3.500 euro. Dat verschil is wettelijk verplicht, maar voelt voor velen onrechtvaardig aan. Wie geen proactieve uitleg geeft, merkt dat bij de eerste loonbrief van het jaar.

 

Wie voelt het meest?

 

De centenindex heeft weinig of geen impact op medewerkers met een voltijds brutomaandloon onder 4.000 euro. Voor de meeste arbeiders en lagere bediendenfuncties verandert er in de praktijk niets.

De impact is groter bij:

• Kaderleden en leidinggevenden
• Specialisten en experts met een hoger loon
• Organisaties met een relatief grote groep medewerkers boven de 4.000 euro-grens

Voor sectoren als financiële dienstverlening, IT, engineering en management raakt dit een substantieel deel van het personeelsbestand.

 

Wat kun je doen binnen de loonnorm?

 

De loonnorm voor 2025-2026 bedraagt 0% reële loonsverhoging bovenop de indexering. Extra marge is er officieel niet. Maar er zijn compensatiehefbomen die buiten de loonnorm vallen:

• Eenmalige premies die niet in het basisloon worden verankerd
• Cafetariaplannen waarbij medewerkers bestaande voordelen omzetten naar andere componenten
• Niet-financiële voordelen zoals extra verlofdagen, flexibele werktijden of thuiswerkvergoedingen
• Opleidingsbudgetten die de ontwikkeling en inzetbaarheid versterken

Geen van deze instrumenten compenseert het verschil euro voor euro. Maar ze helpen wel om het gevoel van eerlijkheid te bewaken bij medewerkers die merken dat hun loongroei afgevlakt is.

 

Loonbudget 2027 als strategische oefening

 

Een loonbudget is niet alleen een rekensom. Het is een signaal over hoe een organisatie omgaat met haar mensen. De centenindex maakt die oefening dit jaar complexer, zowel technisch als communicatief.

Bij Bold HR begeleiden we organisaties bij het correct doorrekenen van de centenindex, het uitwerken van communicatie naar medewerkers en het verkennen van compensatiehefbomen die passen binnen de wettelijke marges.

Benieuwd hoe we dat aanpakken? Neem contact op of stuur een mail naar info@boldhr.be.

 

Verbonden HR-thema’s

 

• Loontransparantie: hoe pak je dit praktisch aan als bedrijf?
• Salarisbenchmarking: hoe gebruik je marktdata correct?
• Bonusbeleid herdenken: individueel of collectief belonen?
• Cafetariaplannen 2.0: hoe vermijd je complexiteit?
• Total Reward Strategy: meer dan enkel loon en extralegale voordelen

 

Veelgestelde vragen over de centenindex en loonbudget 2027

 

Wat is de centenindex?
De centenindex is een tijdelijke maatregel die de automatische indexering van brutolonen boven 4.000 euro per maand beperkt. Op het loondeel tot 4.000 euro geldt de normale indexering. Op het deel daarboven wordt de indexering afgetopt tot maximaal 2% cumulatief over twee toepassingen.

 

Geldt de centenindex voor alle medewerkers?
Nee. De centenindex geldt enkel voor medewerkers met een voltijds brutomaandloon van meer dan 4.000 euro op het moment van indexering. Variabele verloning, bonussen en maaltijdcheques tellen niet mee. Voor deeltijdse medewerkers wordt het loon omgerekend naar een voltijds equivalent.

 

Wanneer voelt PC 200 de centenindex?
Voor bedienden in PC 200 vindt de eerste toepassing van de centenindex plaats bij de loonuitbetaling van januari 2027. De tweede toepassing volgt ten vroegste in 2028.

 

Wat is de verwachte indexering voor PC 200 in januari 2027?
De meest recente prognose ligt rond 3,76%. Het definitieve percentage wordt pas eind december 2026 bekendgemaakt. Budgetteer de volledige prognose als bovengrens en behandel de centenindex-besparing als meevaller.

 

Mag je de centenindex compenseren met een hogere loonsverhoging?
Nee. De loonnorm voor 2025-2026 bedraagt 0% reële loonsverhoging bovenop de index. Compensatie via het basisloon is juridisch niet mogelijk. Alternatieven zijn eenmalige premies, cafetariaplannen of niet-financiële voordelen die buiten de loonnorm vallen.