Home » Workforce planning: per 100 vertrekkers komen er 81 jongeren bij

Workforce planning: per 100 vertrekkers komen er 81 jongeren bij

Workforce planning: per 100 vertrekkers komen er 81 jongeren bij

Capability value

Voor elke 100 mensen die in Vlaanderen met pensioen gaan, stromen slechts 81 jongeren de arbeidsmarkt in. Dat cijfer, gedeeld door VDAB in februari 2026, toont waarom het voor veel werkgevers moeilijk blijft om geschikte medewerkers te vinden.

Hoewel de arbeidsmarkt iets minder krap is geworden, telt Vlaanderen nog altijd 227 knelpuntberoepen. Vooral technische profielen, zorgmedewerkers en bepaalde financiële functies blijven moeilijk in te vullen.

Voor organisaties roept dat een belangrijke vraag op: hoe zorg je dat je over vijf jaar nog over voldoende medewerkers en de juiste competenties beschikt?

Met workforce planning kan je die uitdaging vandaag al in kaart brengen.

Workforce planning in Vlaanderen: waarom demografie steeds belangrijker wordt

 

De Vlaamse arbeidsmarkt staat onder druk door de vergrijzing. Ervaren medewerkers bereiken de pensioenleeftijd, terwijl er minder jongeren klaarstaan om hen op te volgen.

Volgens VDAB komen er voor elke 100 mensen die met pensioen gaan slechts 81 jongeren bij op de arbeidsmarkt. Dat betekent dat de instroom van jongeren de uitstroom door pensionering niet volledig compenseert.

Ook de bevolkingscijfers van Statbel bevestigen de vergrijzing. Op 1 januari 2026 was 22,06% van de Vlaamse bevolking 65 jaar of ouder. Voor elke 100 inwoners tussen 20 en 64 jaar telde Vlaanderen bijna 39 inwoners van 65 jaar of ouder.

Die evolutie heeft gevolgen voor organisaties die de komende jaren medewerkers moeten vervangen.

Het cijfer van 81 op 100 is wel een Vlaamse arbeidsmarktverhouding, geen voorspelling voor elk individueel bedrijf. De situatie verschilt naargelang de regio, sector, leeftijdsopbouw en gevraagde competenties.

Bovendien kunnen ook zij-instromers, mensen die langer aan het werk blijven, interregionale mobiliteit en arbeidsmigratie bijdragen aan het beschikbare arbeidsaanbod.

 

227 knelpuntberoepen: waarom vacatures moeilijk ingevuld blijven

 

De knelpuntberoepenlijst van VDAB bevat in 2026 227 beroepen waarvoor werkgevers moeilijk geschikte kandidaten vinden.

Daaronder vallen onder meer accountants, verpleegkundigen, vrachtwagenbestuurders, werfleiders en industrieel elektromecaniciens.

Toch ontstaat een knelpunt niet altijd uitsluitend door een tekort aan beschikbare mensen. VDAB onderscheidt drie belangrijke oorzaken:

  • Een kwantitatief tekort: er zijn onvoldoende kandidaten beschikbaar.
  • Een kwalitatieve mismatch: kandidaten beschikken niet over de gevraagde kennis, vaardigheden of ervaring.
  • Specifieke arbeidsomstandigheden: bijvoorbeeld onregelmatige uren of fysiek belastend werk bemoeilijken de aanwerving.

Voor werkgevers is dat onderscheid belangrijk. Een vacature die moeilijk ingevuld raakt door een competentietekort vraagt mogelijk een andere oplossing dan een functie waarvoor nauwelijks kandidaten beschikbaar zijn.

Daarom volstaat het niet om alleen naar het aantal openstaande vacatures te kijken.

 

Wat is workforce planning?

 

Workforce planning is het systematisch in kaart brengen van hoeveel medewerkers en welke competenties een organisatie vandaag en in de toekomst nodig heeft.

Daarbij vergelijk je de verwachte personeelsbehoefte met de medewerkers en vaardigheden die beschikbaar zullen zijn.

Een belangrijk onderdeel is de vervangingsvraag: hoeveel medewerkers moet je de komende jaren mogelijk vervangen omdat ze met pensioen gaan, uit dienst treden of intern van functie veranderen?

Dat verschilt van de uitbreidingsvraag, waarbij je bijkomende medewerkers nodig hebt door groei.

Voor veel Vlaamse organisaties wordt vooral die vervangingsvraag steeds relevanter. Ook wanneer een bedrijf niet groeit, kunnen er nieuwe aanwervingen nodig zijn om bestaande activiteiten te blijven uitvoeren.

 

Wat is het verschil met strategic workforce planning?

 

Strategic workforce planning kijkt breed naar de toekomstige personeelsbehoefte in functie van de bedrijfsstrategie. Daarbij spelen onder meer groei, digitalisering, organisatieverandering en nieuwe competenties een rol.

De demografische invalshoek die we hier bespreken, vertrekt vanuit een concretere vraag: wie dreigt er de komende vijf jaar uit te stromen en hoe moeilijk wordt het om die capaciteit te vervangen?

Het is dus geen afzonderlijke methode die strategic workforce planning vervangt, maar een praktisch vertrekpunt om toekomstige personeelsrisico’s zichtbaar te maken.

 

Workforce planning in vijf jaar: een eenvoudig vervangingsmodel

 

Je hoeft geen uitgebreid HR-systeem te hebben om je toekomstige vervangingsbehoefte te onderzoeken.

Met een eenvoudig model kan je al veel inzicht krijgen in de personeelsrisico’s binnen jouw organisatie.

 

Stap 1. Breng de verwachte uitstroom in kaart

 

Bekijk per team of functie hoeveel medewerkers mogelijk binnen vijf jaar vertrekken.

Hou rekening met:

  • Medewerkers die de pensioenleeftijd naderen.
  • Verwachte uitstroom op basis van het historische personeelsverloop.
  • Functies waarin slechts één of enkele medewerkers cruciale kennis bezitten.

Gebruik de verwachte pensioenuitstroom als scenario, niet als vaststaand vertrek. Niet iedereen stopt immers op dezelfde leeftijd met werken.

 

Stap 2. Onderzoek welke functies moeilijk vervangbaar zijn

 

Niet elke openstaande functie vormt hetzelfde risico voor de organisatie.

Kijk daarom naar de beschikbaarheid van kandidaten in jouw regio en sector. De VDAB-knelpuntberoepenlijst biedt daarbij een eerste indicatie.

Onderzoek daarnaast welke kennis moeilijk overdraagbaar is en hoeveel tijd een nieuwe medewerker nodig heeft om zelfstandig te functioneren.

 

Stap 3. Bepaal de toekomstige personeelsbehoefte

 

Niet iedere vertrekkende medewerker moet automatisch één op één worden vervangen.

Door digitalisering, automatisering of veranderende werkprocessen kan de inhoud van functies evolueren.

Stel daarom per functie de vraag of dezelfde capaciteit en competenties over vijf jaar nog nodig zijn.

 

Stap 4. Vertaal de vervangingsvraag naar een actieplan

 

Wanneer je weet waar de grootste risico’s zitten, kan je gericht keuzes maken:

  • Tijdig rekruteren voor moeilijk invulbare functies.
  • Interne mobiliteit stimuleren door medewerkers voor te bereiden op andere rollen.
  • Kennisoverdracht organiseren voordat ervaren medewerkers vertrekken.
  • Gericht opleiden om toekomstige competentietekorten op te vangen.

Zo kan je anticiperen op uitstroom zonder te wachten tot een vacature dringend ingevuld moet worden.

 

Praktijkvoorbeeld: workforce planning voor een kmo met 50 medewerkers

 

Stel dat een Vlaamse kmo 50 medewerkers telt.

Uit een analyse blijkt dat zes medewerkers mogelijk binnen vijf jaar met pensioen gaan. Daarnaast verwacht de organisatie op basis van haar historische verloop nog enkele andere vertrekken.

Voor drie functies is vervanging bijzonder uitdagend omdat specifieke technische kennis nodig is.

De organisatie besluit daarom om twee medewerkers intern op te leiden, de kennisoverdracht tussen ervaren en jongere collega’s te organiseren en voor één specialistische functie vroeger met rekrutering te starten.

Dit voorbeeld toont hoe workforce planning helpt om de vervangingsvraag concreet te maken. Het gaat daarbij om een illustratief scenario, niet om een prognose op basis van de Vlaamse verhouding van 81 op 100.

 

Van personeelsplanning naar een toekomstbestendige organisatie

 

Demografische veranderingen zijn voor werkgevers moeilijk te beïnvloeden. De manier waarop je je organisatie daarop voorbereidt, heb je wel zelf in handen.

Door toekomstige uitstroom, kritieke functies en competentiebehoeften samen te bekijken, kan je gerichter investeren in rekrutering, opleiding en interne mobiliteit.

Een goed vervangingsmodel maakt bovendien duidelijk waar kennisverlies of personeelsuitval de continuïteit van jouw organisatie in gevaar kan brengen.

De belangrijkste stap is daarom om workforce planning tijdig op te nemen in je HR-beleid, zodat personeelsbeslissingen rekening houden met de uitdagingen van vandaag én morgen.

 

Hoe ondersteunt Bold HR bij workforce planning?

 

Een toekomstgericht personeelsbeleid begint met inzicht in jouw organisatie, de beschikbare competenties en de verwachte personeelsbehoefte.

Bold HR ondersteunt organisaties bij strategische personeelsplanning, talentontwikkeling en het aantrekken van moeilijk vindbare profielen.

We helpen om kritieke functies en toekomstige HR-uitdagingen zichtbaar te maken en die inzichten te vertalen naar gerichte prioriteiten.

Wil je weten hoe jouw organisatie zich kan voorbereiden op toekomstige personeelsuitstroom?

Neem contact op en ontdek hoe we jouw workforce planning kunnen ondersteunen.

 

Verbonden HR-thema’s

 

Lees ook onze andere artikels over workforce planning, talentontwikkeling en strategisch HR-beleid:

 

Veelgestelde vragen over workforce planning

 

Wat is workforce planning?

Workforce planning is het plannen van de toekomstige personeelsbehoefte van een organisatie. Je onderzoekt hoeveel medewerkers en welke vaardigheden nodig zijn en vergelijkt dat met de verwachte beschikbaarheid.

 

Waarom wordt workforce planning belangrijker in Vlaanderen?

Door de vergrijzing verlaten ervaren medewerkers de arbeidsmarkt. Volgens VDAB komen er voor elke 100 pensioneringen slechts 81 jongeren bij. Daardoor wordt tijdig plannen van vervanging en ontwikkeling belangrijker.

 

Wat betekent vervangingsvraag op de arbeidsmarkt?

De vervangingsvraag is de behoefte aan medewerkers die ontstaat doordat bestaande werknemers uitstromen, bijvoorbeeld door pensionering. Ze verschilt van de uitbreidingsvraag die ontstaat wanneer organisaties groeien.

 

Hoe kan een kmo starten met workforce planning?

Begin met een overzicht van de leeftijdsopbouw, de verwachte uitstroom en de kritieke functies. Vergelijk dat met de toekomstige personeelsbehoefte en bepaal waar rekrutering, opleiding of interne mobiliteit nodig is.

 

Welke rol spelen knelpuntberoepen bij workforce planning?

De knelpuntberoepenlijst van VDAB helpt werkgevers om functies te identificeren waarvoor aanwerving moeilijker kan verlopen. Combineer die informatie met regionale arbeidsmarktgegevens en de competenties die jouw organisatie nodig heeft.

Nog meer van dit:

Klaar om te groeien?

Wij staan klaar om jouw HR-uitdagingen aan te pakken. Neem contact op en ontdek hoe wij jouw bedrijf kunnen helpen floreren.